Door Malcolm McLaren's dood op dinsdag – van mesothelioma, een zeldzame vorm van kanker – zullen er geen dergelijke moment meer komen. Of, bij uitbreiding, ook geen van zijn vrij associatieve aanvallen op de heersende cultuur meer. Hij was een welbespraakte duivel, een expert in het maken van willekeurige verbindingen die pasten in een groter geheel. Zelfs wanneer het geen zin had, was het verhelderend. Verfrissend pervers, dat was Malcolm.

Malcolm McLaren was in wezen geen grote fan van rockmuziek. Hij was niet eens een grote fan van muziek tout court. Hij was een kunstliefhebber, die acht scholen versleet in zes jaar en zijn hele ideeëngoed opdeed vanuit de geschiedenis van kunst.

Dat hij gisteren in alle overlijdensberichten in de eerste plaats opgevoerd werd als de ex-manager van de Sex Pistols, zou hij zelf met een cynische grijns verwelkomd hebben. En misschien met enige trots, want de band van Johnny Rotten zal in de geschiedenis overeind blijven als zijn grootste kunstwerk.

Het verhaal van Malcolm McLaren als mediafiguur begint in 1971, toen hij in het Londense King's Road zijn boetiek Let It Rock opende. Samen met zijn partner en provocatrice Vivienne Westwood. In het begin verkochten ze Teddy Boy-kledij, maar eens ze merkten dat dit gewoon mode was, veranderden ze de naam van de winkel in 'Too fast to live, too young to die', en gingen zo motorkledij verkopen, en daarna 'nazi chic'. Ze wilden mensen ergeren en schockeren, en als daar nazi's aan te pas moesten komen, tant pis.

De T-shirts met shockerende teksten blijken een succes onder opstandige Londense jongeren. Het concept wordt nog verder op de spits gedreven door de winkel een jaar later de naam 'SEX' te geven. De kleding die in 'SEX' wordt verkocht is ontworpen met een techniek die aan het situationisme is ontleend en grofweg neerkomt op: kapot maken en weer in elkaar zetten. Gescheurde kleding, veiligheidsspelden en fietskettingen worden op aanwijzing van McLaren gecombineerd met bondage- en SM-elementen. Op de diverse t-shirts zijn slogans tegen het gezag, het consumentisme en de aangepaste burger te lezen. Rond 'SEX' vormt zich een subcultuur die later onder de naam 'punk' massale navolging zal vinden.

In 1974 trok McLaren om de punkers van New York Dolls te kleden. Hij kleedde ze in communistische outfits, niet mis als provocatie in volle koude oorlog. Terug in Engeland riep McLaren een bandje samen dat hij al kende. Hij gooide er de enige toonbare (Warwick Nightingale) uit, verving hem door een kerel die hij de naam Johnny Rotten gaf, kleedde hem helemaal als Hell, zocht naar een groepsnaam die klonk als ‘sexy young assassins', en liet de band — die volstrekt geen muziek kon spelen — performen in kunstcolleges.

McLaren heeft altijd volgehouden dat hij het hele traject van de Sex Pistols stap voor stap vooraf had uitgetekend. Zijn acties met de Sex Pistols waren er steeds op gericht om de conservatieve Britse tabloids te provoceren, door obsceniteiten rond te spuwen, of geweld te ensceneren.

Hoewel McLaren het succes van de Sex Pistols waarschijnlijk nooit zal evenaren, is zijn naam in de jaren tachtig verbonden aan enkele projecten die de aandacht trekken: hij is de manager van de groep Adam and the Ants. Nadat McLaren heeft bewerkstelligd dat de voorman Adam Ant de band verlaat, gaat hij op zoek naar een andere zanger. Uiteindelijk koppelt McLaren de dan veertienjarige Annabella Lwin aan de band, die dan Bow Wow Wow heet. Een poging om Lwin als zanger in te wisselen voor de dan nog onbekende Boy George strandt echter. Hierna begint hij muziek uit te brengen onder zijn eigen naam: in 1983 speelt hij met de single 'Buffalo Gals' handig in op de juist ontluikende hiphoprage en koppelt in 1984 delen van Puccini's 'Madame Butterfly' aan een sexy discobeat.
Ook het album 'Waltz Darling' uit 1989 wordt hier en daar nog opgepikt en bevat het nummer "Deep in Vogue" dat fragmenten van de documentaire "Paris is Burning" bevat. Ook maakt hij nog een album met beroemde Franse zangeressen als Amina, Francoise Hardy en de actrice Catherine Deneuve genaamd "Paris", een ode aan deze stad. Daarna lijkt McLaren zijn talent om zich in de kijker te spelen meer en meer kwijt te raken.

In 2000 stelt hij zich nog even kandidaat voor het burgemeesterschap van Londen. Nadat de Britse pers hieraan enige aandacht heeft besteed trekt hij zijn kandidatuur weer in.

McLaren overleed op donderdag 8 april 2010.